Keuzebegeleiding: tijdsvoorkeur minstens zo belangrijk als risicovoorkeur
Deelnemers hebben recht op passende keuzebegeleiding. Voor u is het dus belangrijk om te weten wat de voorkeuren zijn van uw deelnemers. De focus lag daarbij tot nu toe op het meten van risicovoorkeuren, vooral omdat wij als sector daar de meeste ervaring mee hebben. Maar tijdsvoorkeuren zijn minstens zo belangrijk. En liggen misschien nog wel dichter bij de beleving van deelnemers. Van wat zij als ‘passend’ ervaren.
Om het beleggingsbeleid te kunnen bepalen, is kennis over risicovoorkeur onmisbaar. Fondsen, vermogensbeheerders en TKP als puo meten daarom al jaren de risicovoorkeuren van deelnemers. Met de meeteenheid ‘gamma’ bijvoorbeeld. En nu steeds meer fondsen over zijn naar hte nieuwe stelsel, is dat meten er alleen maar belangrijker op geworden. Daarmee kunt u uw beleggingsbeleid goed laten aansluiten op de risicovoorkeuren van uw deelnemers. Maar met de Wtp is keuzebegeleiding ook breder geworden: álle pensioenkeuzes moeten zo passend mogelijk zijn. Niet alleen het beleggingsbeleid.
Meer dan alleen risicovoorkeur
Veel pensioenkeuzes – buiten beleggingsmogelijkheden – gaan niet primair over risico. Denk aan keuzes over wel of niet bijsparen, pensioen vervroegen of uitstellen, een bedrag ineens, uitruil of hoog-laag. Dit zijn in de kern keuzes die gaan over tijdsvoorkeur: wil een deelnemer meer pensioen op korte termijn, of juist later?
Voorbeeld: hoog-laag
Stel dat een deelnemer kan kiezen uit 2 mogelijkheden. De eerste begint met een hoge uitkering en eindigt laag, de tweede begint laag en eindigt hoog. Gedurende de hele periode gaat het om precies dezelfde bedragen, alleen de volgorde verschilt. Gebruik je alleen de meeteenheid ‘gamma’, dan weet je nog niet welke mogelijkheid beter passend is. Daarvoor zul je ook moeten weten hoe belangrijk een deelnemer het inkomen op korte termijn en lange termijn vindt. Wat de tijdsvoorkeur is dus.
Geduld als graadmeter
In de economische wetenschap worden tijds- en risicovoorkeuren als verschillende economische voorkeuren erkend, met geduld als een belangrijke graadmeter voor tijdsvoorkeur. Zo kan de ene persoon heel risicomijdend zijn, en tegelijk heel ongeduldig. Een ander accepteert risico’s en heeft veel geduld: deze persoon wil pas later kunnen rekenen op een hoog inkomen. Daarom is gamma als meeteenheid onvoldoende om te meten wat de beste keuze is – en hebben we ook ‘delta’ nodig.
2 deelnemers met dezelfde risicovoorkeur kunnen toch heel andere pensioenkeuzes maken
Delta staat in de economische wetenschap voor de mate waarin een deelnemer toekomstig inkomen waardeert ten opzichte van inkomen op korte termijn. Hebben we het over de pensioenwereld, dan kan een geduldige deelnemer belangstelling hebben voor bijsparen, uitstel van de pensioeningang of een stijgende uitkering. Een ongeduldige deelnemer kiest liever voor vervroeging, hoog-laag of een bedrag ineens.
Onmisbare factor in passende keuze
Naast risico- en tijdsvoorkeuren spelen natuurlijk nog veel meer factoren om te bepalen welke pensioenkeuze de best passende is. Denk aan de financiële positie, gezondheid, gezinssituatie of behoefte aan zekerheid van een deelnemer. Een sterke voorkeur voor inkomen op korte termijn maakt een bedrag ineens dus niet automatisch de beste keuze. Maar die tijdsvoorkeur is wel onmisbaar om vast te stellen welke keuze wél bij iemand past.
Zo meten we het geduld
Delta kunnen we meten op een vergelijkbare manier met het meten van risicovoorkeuren. Bijvoorbeeld met een choice sequence: een korte reeks opeenvolgende keuzes waarin een deelnemer telkens een keuze maakt tussen meer inkomen op een eerder moment en meer inkomen op een later moment. De vervolgvragen sluiten aan op de al gegeven antwoorden. Zo kunnen we met een beperkt aantal begrijpelijke keuzes een individuele tijdsvoorkeur inschatten.
Basis voor keuzebegeleidingsbeleid
De toepassing van de meting verschilt wel fundamenteel. Delta is namelijk bij uitstek geschikt om keuzebegeleidingsbeleid op te baseren. Het helpt om opties te rangschikken, toelichtingen te personaliseren en passende vervolgvragen te selecteren. Is een deelnemer bijvoorbeeld sterk gehecht aan inkomen op korte termijn, dan kunnen we in de begeleiding uitgebreider ingaan op de voordelen en langetermijngevolgen van een hoog-laagconstructie of vervroeging. Voor een geduldige deelnemer kunnen we benadrukken wat uitstel, bijsparen of een stijgend uitkeringspatroon op termijn oplevert.
Wie alleen naar risicovoorkeur kijkt, mist een belangrijk deel van het keuzegedrag
Kwaliteit keuzebegeleiding verbeteren
Zoals we gamma binnen de fpr gebruiken om te bepalen welk beleggingsprofiel het beste aansluit bij een deelnemer, kunnen we delta gebruiken om de keuzebegeleiding beter te laten aansluiten op voorkeuren voor inkomen nu of later. Omdat deelnemers onderling nu eenmaal veel verschillen, is daar veel waarde te behalen. En zo de kwaliteit van de keuzebegeleiding te verbeteren.