AI verantwoord, uitlegbaar en aantoonbaar waardevol inzetten
Artificial Intelligence (AI) biedt veel kansen om pensioenuitvoering te optimaliseren: het versterkt de kwaliteit, vergroot onze innovatiekracht en maakt onze dienstverlening schaalbaar – en houdt het tegelijk betaalbaar. De inzet van AI is daarom essentieel bij de realisatie van onze strategie voor 2030. Hoewel er de afgelopen maanden al stappen zijn gezet – in de vorm van pilots – is AI ook deels onontgonnen gebied, waar we samen met onze klanten een weg in willen vinden. Met zorgvuldigheid, transparantie en uitlegbaarheid als leidraad.
De komende jaren zetten we vol in op nieuwe toepassingen van AI. Dat doen we programmatisch, met zorgvuldigheid en uitlegbaarheid als belangrijke principes. We zien grote kansen, maar nemen ook zorgen over risico’s serieus. Vertrouwen is daarom het fundament. Dat vraagt om duidelijke keuzes, goede governance en openheid over wat we doen en waarom.
Toegevoegde waarde AI
De Wet toekomst pensioenen, hogere verwachtingen van deelnemers en werkgevers en blijvende druk op betaalbaarheid vragen om vernieuwing. Als we blijven werken zoals we altijd deden, is dat niet genoeg. AI helpt ons op 3 punten:
- We versterken de kwaliteit van data, processen en dienstverlening
- We vergroten onze innovatiekracht, bijvoorbeeld op het gebied van klantbediening
- We maken onze dienstverlening schaalbaarder, zodat we meer kunnen doen met dezelfde inzet
We zien grote kansen, maar nemen ook zorgen over risico’s serieus. Vertrouwen is daarom het fundament
Onze focus ligt op betere klantbediening, slimmere processen en schaalbare uitvoering. Daarmee houden we pensioenuitvoering ook op langere termijn betaalbaar. Het doel is dus niet om de vergoeding op korte termijn te verlagen, maar om onze dienstverlening toekomstbestendig te maken.
Opzet programma
De ontwikkeling en toepassing van AI is georganiseerd als programma, aangestuurd door een stuurgroep op directieniveau. We voeren AI de komende jaren gefaseerd in. Technisch bouwen we aan een stevig data- en AI-fundament in de beveiligde AWS-cloud. We beginnen met concrete toepassingen met een laag risico en toetsen elke use case aan onze governance en aan de classificatie uit de EU AI-act. Ook medewerkers spelen een sleutelrol. Daarom investeren we in AI-expertise, AI-geletterdheid en begeleiding bij veranderende rollen.
AI Governance Framework: bouwstenen voor een AI-ready organisatie
We werken vanuit een AI Governance Framework. Daarin zijn rollen, verantwoordelijkheden en besluitvorming duidelijk vastgelegd. Een belangrijk uitgangspunt is human-in-the-loop: AI neemt voorlopig geen autonome beslissingen in onze kernprocessen en de medewerker blijft verantwoordelijk. Zo borgen we dat AI verantwoord, uitlegbaar en controleerbaar wordt ingezet.
Toepassingsrichtingen van AI
AI is op verschillende manieren toepasbaar in onze bedrijfsvoering. Veel medewerkers gebruiken Microsoft Copilot al in hun dagelijks werk. Daarnaast onderzoeken we AI voor verdere procesautomatisering, zoals het classificeren van binnenkomende post en het controleren van gegevensaanlevering door werkgevers. Ook in deelnemer- en werkgeverbediening liggen kansen, bijvoorbeeld met gepersonaliseerde begeleiding richting pensionering of als kennis-sidekick voor medewerkers.
De eerste ervaringen zijn positief: de kwaliteit is hoger, verslagen zijn uniformer en de afhandeling na het gesprek kost minder tijd
Sinds eind 2025 werken we voor een aantal fondsen met een pilot voor automatische gespreksverslagen. De eerste ervaringen zijn positief: de kwaliteit is hoger, verslagen zijn uniformer en de afhandeling na het gesprek kost minder tijd. Daarnaast staat een brede lijst met nieuwe use cases klaar voor weging en uitwerking. Omdat de techniek zich snel ontwikkelt, blijven we scherp op nieuwe mogelijkheden én op de vraag waar AI echt waarde toevoegt.
Beleid en regelgeving
De inzet van AI vraagt om duidelijke kaders. TKP baseert zich op wet- en regelgeving, zoals de EU AI-act en de AVG, en op ons eigen AI-beleid. Daarin staat hoe AI past binnen onze strategie en welke rollen en verantwoordelijkheden daarbij horen. Ook sluiten we aan bij de gedragslijn AI en Ethiek voor de Pensioensector van de Pensioenfederatie. Zo maken we verantwoord gebruik van AI concreet voor onze pensioenpraktijk.