6 vragen over het onderzoek naar risicopreferenties en ESG-voorkeuren

TKP heeft al veel ervaring opgedaan met het risicopreferentieonderzoek onder deelnemers. Dit onderzoek vraagt uit hoeveel risico deelnemers willen lopen (de risicobereidheid) en kúnnen lopen (de risicocapaciteit). Bij elkaar opgeteld toont dit de risicovoorkeur van deelnemers. Een belangrijk gegeven, nu in het nieuwe pensioenstelstel de link tussen beleggingsrendementen en het individuele pensioen sterker is geworden. Daarnaast worden duurzaam en maatschappelijk verantwoord beleggen steeds belangrijkere thema’s voor deelnemers. Daarom hebben we de uitvraag naar duurzaamheidsvoorkeuren toegevoegd aan het risicopreferentieonderzoek.

Dit onderzoek brengt de risico- én duurzaamheidsvoorkeuren van deelnemers samen in één onderzoek. Hiervoor gebruiken we de methodiek Pensioenbalans, die aansluit op FRAME-criteria en AFM-guidance. De Pensioenbalans biedt een solide, wetenschappelijk onderbouwde basis voor het onderzoek. Risicovoorkeuren en ESG-preferenties worden gemeten met methodisch sterke, consistente en kwantitatieve uitkomsten, waarbij we gedragseffecten zorgvuldig meenemen. Dit geeft een betrouwbaar beeld van de werkelijke voorkeuren van deelnemers en geeft pensioenfondsen een stevig en verdedigbaar fundament voor bestuurlijke keuzes.

Veel fondsen benaderen risico en duurzaamheid als 2 afzonderlijke onderwerpen, terwijl deze juist samenhangen. Deelnemers die bereid zijn een deel van het verwachte rendement in te leveren voor klimaat- of sociale impact, drukken daarmee hun werkelijke voorkeur uit. Het is zinvol om die preferentie zuiver te meten – niet als uitkomst van een apart onderzoek met een sterk selectie-effect.

Door risico- en ESG-voorkeuren in één onderzoek uit te vragen, ontstaat een rijker en betrouwbaarder beeld. Het laat zien hoeveel risico deelnemers willen en kunnen lopen én welke uitruil zij bereid zijn te maken voor milieu en klimaat, en voor mens en maatschappij. Dit geeft precies de informatie die nodig is om duurzaamheidsvoorkeuren op een beheerste, kwantitatieve manier mee te nemen in het beleggingsbeleid van pensioenfondsen.

TKP ontwikkelde het onderzoek samen met Pensioenfonds Rail & OV, Triple A en de Rijksuniversiteit Groningen. Deze samenwerking levert een methodisch sterke, technisch robuuste en wetenschappelijk verantwoorde onderzoeksmethode op. Daarbij brengt TKP de methodiek, pensioenkennis en ervaring met risicopreferentie en -houding in (TKP schreef ok mee aan het servicedocument van de Pensioenfederatie). Triple A combineert zijn pensioen- en IT-kennis met ervaring in risicopreferentieonderzoek tot een gebruiksvriendelijke, schaalbare onderzoekstool. En de Rijksuniversiteit Groningen zorgt voor de wetenschappelijke onderbouwing en doorontwikkeling.

Het onderzoek geeft een samenhangend en betrouwbaar beeld van de risico- én duurzaamheidsvoorkeuren van deelnemers. En het geeft pensioenfondsen een stevig en verdedigbaar fundament voor bestuurlijke keuzes. Onze onderzoeksmethode sluit naadloos aan bij de praktijk van risicohouding en heeft bij meerdere fondsen al tot goedkeuring van DNB geleid. Daarbij is de aanpak volledig afgestemd op het servicedocument van de Pensioenfederatie. Dit geeft de zekerheid van een degelijk en praktisch toepasbaar resultaat in de Nederlandse pensioenpraktijk. Fondsen kunnen rekenen op een AVG-proof aanpak waarbij alleen wordt gewerkt met niet-herleidbare data in de analyse- en rapportagefase.

Als pensioenfondsen het onderzoek hebben afgerond, krijgen ze een uitgebreide rapportage met technische onderbouwing, methodische verantwoording en een bestuurlijk leesbare samenvatting. Daarin staat hoe de risicovoorkeuren, deelnemerskenmerken en ESG-voorkeuren over de populatie zijn verdeeld en welke implicaties dat heeft voor de vaststelling van risicohouding en de inrichting van het beleggingsbeleid. Ook beschrijft de rapportage hoe de weging heeft plaatsgevonden. De uitkomsten worden toegelicht in een algemene en een verdiepende presentatie.