Terugblik studiemiddag TKP en TKPI

4 nov 2016

Op vrijdag 14 oktober was in Nunspeet de jaarlijkse studiemiddag van TKP Pensioen en TKP Investments voor besturen, verantwoordingsorganen en toezichthouders van pensioenfondsen. Ruim 100 genodigden waren hierbij aanwezig. Helma Lodders, Herman Kappelle, Herman Wijffels, Theo Langejan en Hans Breuker namen hen mee in de huidige ontwikkelingen in de pensioensector.

Ernst de Bie, algemeen directeur van TKP Pensioen, trapte de studiemiddag af met een anekdote over de reis die hij eerder dit jaar maakte naar Silicon Valley. Hij zag daar met eigen ogen hoe Über in no-time een hele sector kon ontwrichten. Als je de exponentiële technologische groei doorvertaalt naar de medische wereld en een veel hogere levensverwachting, dan is duidelijk dat het pensioenstelsel er volstrekt anders gaat uitzien.

Wet verbeterde premieregeling

De eerste spreekster, Tweede Kamerlid Helma Lodders, lichtte de totstandkoming toe van de Wet verbeterde premieregeling. Die was bijzonder, want ongeveer tegelijkertijd diende staatssecretaris Klijnsma ook een wetsvoorstel in. Kern van beide voorstellen was de mogelijkheid om door te beleggen na pensioendatum. De hoogte van de uitkering is daarmee niet meer zo sterk afhankelijk van de rentestand op het moment van inkoop. De twee wetsvoorstellen zijn samengevoegd en op 14 juni vastgesteld in de Eerste Kamer.

Herman Kappelle, directeur van Aegon Adfis, besprak vervolgens de inhoud van de wet. Naar aanleiding van vragen uit de zaal gaf hij aan dat men op pensioendatum wel kan kiezen voor een deels variabele en een deels vaste uitkering, maar niet eerst kan kiezen voor een variabele uitkering en op een later moment toch een vaste uitkering kan inkopen. Mevrouw Lodders neemt dit mee naar de Tweede Kamer. Zij roept op om opmerkingen over de wet naar haar te sturen.

Duurzaam beleggen pensioengelden?

Voor de pauze hield Herman Wijffels een bezielend betoog over de circulaire economie, waarin grondstoffen hergebruikt worden en het energiesysteem gebaseerd is op de altijd aanwezige energiestromen. Wijffels is oud-bestuursvoorzitter van de Rabobank en nam op 3 oktober afscheid als hoogleraar Duurzaamheid en Maatschappelijke Verandering aan de Universiteit Utrecht. Mede op zijn initiatief hebben betrokken bestuurders en experts op het terrein van pensioenen en beleggingen de handen ineengeslagen in het Sustainable Pension Investments Lab (SPIL). Op persoonlijke titel willen de SPIL-leden ideeën ontwikkelen voor verdere verduurzaming van de belegging van de Nederlandse pensioengelden. Wijffels riep de sector op om een bijdrage te leveren aan de transitie van een industriële naar een circulaire economie.

Nieuw pensioencontract

Na de pauze, waarin die transitie uitvoerig werd besproken door de aanwezigen, nam Theo Langejan, senior adviseur bij Twynstra Gudde, een andere transitie door; die naar een nieuw pensioencontract. Bij deelnemers is onvoldoende bekend dat ongeveer 80% van de pensioenuitkering wordt verkregen door beleggingen. Communicatie is probleem nummer één van de sector. Daarnaast sluit de sector niet voldoende aan op de wijzigingen op de arbeidsmarkt en is zekerheid te duur. Langejan besprak vervolgens het SER-rapport en wees op het gevaar dat de politiek de tweede pijler verlaagt wanneer er niet tijdig een antwoord is voor het vraagstuk. Vanuit de zaal werd het belang van vertrouwen in het stelsel benadrukt.

Bewoording en bedoeling

Ten slotte gaf Hans Breuker, hoofd Pensioenadvies van TKP, een toelichting op de rechterlijke uitspraak in de zaak tussen Plukon en pensioenfonds Campagne. Het geschil ging over de betalingsverplichtingen na beëindiging van de uitvoeringsovereenkomst en het uitlooprisico bij arbeidsongeschiktheid. Breuker concludeert dat bij de uitleg van de uitvoeringsovereenkomst de bedoeling boven de letterlijke tekst gaat en dat het bij de uitleg van het pensioenreglement vooral gaat om de bewoording.