Individueel DC 2.0

Individueel DC 2.0

Laatst gewijzigd in

In haar brief van 1 mei 2015 heeft staatssecretaris Klijnsma aangegeven dat een gewijzigd wettelijk kader voor premieovereenkomsten bij een voortvarende behandeling op 1 juli 2016 in werking kan treden. De wijziging moet er toe leiden dat een aantal knelpunten van het huidige systeem wordt opgelost. De nieuwe ingangsdatum is een half jaar later dan beoogd was in de hoofdlijnennota van 19 december 2014.

De staatssecretaris stelt dat de aanpassing van het wettelijk kader complexe juridische en uitvoeringstechnische vragen oproept. Als voorbeelden hiervan noemt zij de invulling van de zorgplicht voor pensioenuitvoerders, de vormgeving van keuzemogelijkheden voor de deelnemer en de vereiste normering voor het voorkomen van grote schommelingen in het pensioen.

Huidige beschikbare premiesysteem

Beschikbare premieregelingen (Engels: Defined contribution, DC) nemen de laatste jaren sterk aan populariteit toe. Een belangrijke reden daarvoor is dat werkgevers meer grip hebben op hun pensioenlasten dan binnen het beschikbare uitkeringssyteem (Engels: Defined benefit, DB). Pensioenpremies zijn immers niet afhankelijk van renteschommelingen of stijgende levensverwachtingen en ook eventuele bijstortverplichtingen zijn niet meer aan de orde. Risico’s verschuiven daarmee echter van de werkgever naar de werknemer.

Bij individuele DC-regelingen geldt in eerste instantie het risico dat de deelnemer lage of zelfs negatieve rendementen kan behalen. Dit is inherent aan het systeem en zal dus niet veranderen in de toekomst.

Binnen het huidige wettelijke kader is er echter een bijkomend risico. De (gewezen) deelnemer wordt namelijk verplicht om op de pensioendatum het pensioenkapitaal in één keer om te zetten in een levenslange pensioenuitkering. Deze verplichting leidt ertoe dat deelnemers die (vlak) voor hun pensioendatum zitten kwetsbaar zijn voor een eventuele grote schommeling in de financiële markten en/of daling van de marktrente.

Vanwege deze risico’s dient in de periode (vlak) voor de pensioendatum het beleggingsrisico te worden afgebouwd. Concreet betekent dit dat er meer in vastrentende waarden wordt belegd. Hiermee kan de deelnemer zijn te verwachten pensioen als het ware vastzetten. Er gaat echter rendementspotentieel verloren.

Oplossingen vanuit het veld

Er zijn in de afgelopen tijd meerdere suggesties vanuit de pensioenwereld gekomen hoe de huidige wetgeving verbeterd zou kunnen worden. Zo hebben onder andere Lane Clark & Peacock, de KATOCO werkgroep, Netspar en de SER (onderzoeks)-rapporten over dit onderwerp gepubliceerd. De algemene opinie is dat doorbeleggen na de pensioendatum naar verwachting leidt tot betere pensioenuitkomsten voor de deelnemers. Een zekerheid is dit natuurlijk nooit.

De voorgestelde oplossingsrichtingen variëren echter wel. Zo worden oplossingen genoemd waarbij nog steeds een levenslange uitkering wordt ingekocht, maar de hoogte (mede) wordt bepaald door de beleggingsresultaten in de uitkeringsfase. In andere gevallen worden uitkeringen gefinancierd vanuit het persoonlijke pensioenvermogen dat dus nog wel door rendeert. De SER heeft inmiddels een werkgroep opgericht die het (Netspar)-idee van een persoonlijke pensioenrekening verder zal uitwerken.

Toekomst

Hoe de wetgeving er precies uit zal gaan zien, is nog niet duidelijk. Wel heeft de staatssecretaris al een aantal oplossingsrichtingen uitgesloten. Zo werd in de hoofdlijnennota gemeld dat alleen gekeken zal worden naar varianten waarbij na de pensioendatum het risico op langleven wordt verzekerd of onderling verdeeld. Hiermee wordt voorkomen dat op hoge leeftijd sprake is van lage of sterk dalende pensioenuitkomsten.

Inmiddels is ook duidelijk dat de uitwerking beperkt zal worden tot premieovereenkomsten die een variabele levenslange uitkering mogelijk maken. De uitkering blijft dus levenslang, zoals dat nu ook al het geval is. Dit[HB1]  lijkt overigens geen al te grote beperking, omdat de meeste oplossingsrichtingen daar al vanuit gingen.

De komende maanden zal hopelijk snel duidelijk worden op welke wijze individueel DC 2.0 ingevuld zal gaan worden. Het wachten is nu op het wetsvoorstel.